SINIF MÜCADELESİNDE KAVRAMLARIN ROLÜ: “ACCESIBILITY/ERİŞEBİLİRLİK” ÖRNEĞİ

Almanak 2009Kapitalist toplumlarda emek ve sermaye sınışarı arasındaki mücadelede kimi zaman öne çıkıp, kimi zaman geri plana düşen ve birbiriyle iç etkileşim halinde olan bir dizi belirleyici boyut vardır. Örgütlenme çabaları, grev ve direnişler, basın-medya aracılığıyla yürütülen psikolojik muhalefet, hukuksal kazanımlar ya da kayıplar, ittifaklar bu boyutlardan bazıları olarak sayılabilir. Genelde pek üzerinde durulmayan ve bazı muhalefet örgütlenmelerinde yer verilen boyutlardan biri de “hedef kavramlarla” ilgilidir. Buna karşın, sevgili hocam Mehmet Türkay’ın her zaman söylediği gibi “kavramlar masum değildir”. Gerçekten de kavramların hiç göründükleri gibi “sadece birer sözcük” olmadıklarını gösteren pek çok örnek vardır. Kavramların masumiyetini sorgulanır hale getiren şey ise kapitalist toplumda çıkarları birbiriyle çatışma halinde olan iki sınıfın var olmasıyla ilintilidir. Tam da bu nedenle sınışarın bir tanesi için iyi ve doğru olan bir kavram, diğer sınıfın aleyhine işleyebilmektedir. Bu gerçekliğe rağmen eğer aynı kavram her iki sınıf tarafından da mücadelede bir manivela olduğu düşünülerek kullanılmaktaysa bir sorun var demektir. Bu sorunu çıplak gözle teşhis etmek kolay değildir, çünkü kavramların masumiyetini ortadan kaldıran şey onların üstüne örtülü, sınıfsal gerçekliği gizleyen örtüdür. Dolayısıyla içinde yaşadığımız, bu çelişki ve çatışmalarla dolu toplumsal sistemde kavramları çoğu zaman birer gerçekliği ifade ediyorlarmış gibi kullanırız. Örneğin sürekli olarak “özgürlük”lerden, “eşitlik”lerden söz eder, özellikle bu iki kavramı sınıf mücadelesinin merkezine yerleştiririz. Ama bunu çoğunlukla bu kavramların önüne azlık, çokluk belirten sıfatlar koyarak, yani “daha özgür bir toplum” veya “daha fazla eşitlik” diyerek yaparız. Oysa her ikisi de mutlaklık ifade eden kavramlardır ve herkesin gerçek anlamıyla özgür olmadığı bir dünya da hiç kimsenin özgür olarak tanımlanamayacağını unuturuz. Benzer şekilde eşitlik de anlamını adında taşıyan bir kavramdır, işte bu nedenle “daha eşit” ya da “daha az eşit” diye bir şey olamaz. Çünkü, tüm insanlığa dair bir kavram olan eşitlik vardır ya da yoktur ve sınışar arasındaki eşitsizlik üzerine kurulmuş bir sistemde eşitlik gibi bir hedefe ulaşmak mümkün değildir. Kavramların yanlış biçimde ve yanlış yerlerde gelişigüzel kullanılmasının sınıf mücadeleleri üzerinde son derece önemli bir etkisi vardır ki o da toplumsal algıyı “kapitalist sistemde işçi sınıfının hedeşerine ulaşılabileceği” yönünde değiştirmektir. Algının bu şekilde değişmesi mücadelenin yönünü de belirlemekte, “kapitalizmi aşmak” gibi bir hedef gereksizleşmekte ve sistem içi taleplere toplumsal meşruiyetin sağlanması kolaylaşmaktadır.

Almanak Bilgiler

  • Yazar: Gaye Yılmaz
  • Yıl: 2009
Ara...

AYRINTILI ARAMA

  • Etiketler
  • Kategori
  • Yazar
  • Yıl

Üye Giriş